KEURINGSRAPPORT

 

Nieuw keuringsrapport voor Geiten in Denemarken
 
In Denemarken heeft men dit jaar een nieuw keuringsrapport voor het inschrijven van geiten ingevoerd. Dit wijkt nogal sterk af van de rapporten die wij in Nederland gebruiken.

Hieronder laat ik volgen het rapport zoals samengesteld is door de Nederlandsche Commissie voor de Geitenfokkerij in Nederland, het rapport dat men in Drente gebruikt en het nieuwe Deensche rapport:
Rapport Nederlandsche
Commissie vd Geitenfokkerij:
Rapport Drente: Nieuw rapport in Denemarken:
Algemeen voorkomen
Voorhand
Rug en lendenen
Kruis
Beenen
Uier
Beharing



Verklaring der letters :
a =
ab =
b =
bc =
c =
cd =
d =
uitmuntend, ideaal
zeer goed
goed, normaal
even afwijkend
sterk afwijkend
gebrekkig
slecht
Algemeen voorkomen
Kop
Hals
Borst
Schoft en schouders
Rug en lendenen
Ribben en flanken
Kruis
Dijen en schenkels
Ledematen
Uier en spenen
Kleur en beharing
Huid
Haar
Klauwtjes
Hoofd
Hals
Rug
Kruis
Gang
Beenstand            bij geiten
Schouderhoogte  (75-85 cm)
Kruishoogte         (75-85 cm)
Lichaamslengte   (75-85 cm)
Borstomvang  (75 cm of meer)
Fokwaarde
Afstamming
Uiervorm
Melkteekens
Melkcontrole
Hieruit blijkt dat het keuringsrapport van de Nederlandse Commissie het eenvoudigst is en volgens mij ook voldoende nauwkeurig. Wanneer de keurmeesters, naast de letter die zij voor een bepaald onderdeel geven, in de kolom ‘opmerkingen’ nog afwijkingen vermelden en tot slot een omschrijving geven van het ingeschreven dier, dan kan men zich aan de hand van dit keuringsrapport een aardig beeld vormen van de kwaliteit van het betreffende dier.

Bij het rapport in Drente worden nog meer onderdeelen apart beoordeeld. Of dit noodzakelijk is, betwijfel ik.

In Denemarken heeft men het nieuwe rapport tot een zeer ingewikkeld systeem gemaakt en er blijkt wel uit, dat het keuren van geiten daar een heel werk is. Verschillende maten moeten genomen worden en veel meer onderdeelen worden omschreven terwijl voor het beoordeelen van de melkproductie ook een vastgesteld schema gebruikt wordt.

Wat voor mij juist in de Nederlandsche rapporten het belangrijkste is, mis ik in het Deensche rapport, namelijk ‘Algemeen voorkomen’. Bij het inschrijven van een geit moet het algemeen voorkomen mijns inziens beslissend zijn voor het al dan niet inschrijven van een geit.

Ik geloof dat wij in Nederland met ons beknopt keuringssysteem zonder cijfers nog het beste af zijn.
’s Gravenhage, S. de Jong Szn.
"De Geitenhouder", januari 1947

 

Ons keuringsrapport
 
De heer Ir. Van Oijen te Assen had de aandacht van het bestuur der Nederlandsche Commissie er op gevestigd, dat in het officieele keuringsrapport voor de stamboekhouding bij de geiten voor het middengedeelte van het dier: rug en lendenen staan vermeld.
Hij meent dat het juister zou zijn dit deel middenhand te noemen, omdat er anders gevaar zou bestaan de ribben en flanken niet in de beoordeling op te nemen, en dat zou niet juist wezen.

Het bestuur heeft deze kwestie in zijn laatste bestuursvergadering behandeld en was het met den heer Van Oijen eens, dat dit een verbetering zal beteekenen.
Het officieele keuringsrapport zal dus voortaan als volgt zijn samengesteld:
       Algemeen voorkomen
Kop en hals
Voorhand (schoft en schouders)
Middenhand (rug, lenden, ribben en flanken)
Achterhand (kruis)
Beenen (dijen, beenen, gang)
Uier (bij den bok geslachtsorganen)
Beharing
 
Het bestuur verzoekt bonden en afdeelingen er voor het vervolg rekening mee te willen houden. Op dit punt is het zeker wenschelijk, dat er uniformiteit bestaat.
Nederlandsche Commissie voor de Geitenfokkerij
"De Geitenhouder", februari 1947

  

Nieuw keuringsrapport
 
De belangrijkste verandering van het keurrapport is dat naast de letter voor Algemeen voorkomen ook een puntenaantal zal worden gegeven.
Dit biedt aan de inspecteur de mogelijkheid voor een nauwkeuriger beoordeling. Zo kan bijvoorbeeld een B+ een heel krappe zijn met 80 punten, of een heel goede met 84 punten.

Voor de onderdelen, geschreven met een kleine letter, worden geen punten gegeven. Daarvoor in de plaats is immers ruimte voor een omschrijving onder ‘opmerkingen’.
De inspecteurs wordt op het hart gedrukt om hiervan toch vooral gebruik te maken, in het bijzonder als de letter anders is dan b.

Bij ‘omschrijving’ begint met de positieve punten van het dier, waarbij de algehele bouw, het type en de ontwikkeling genoemd worden.
J.L.J. de S.
"De Geitehouder", juni 1985

 

Nieuw keuringsrapport voor opname stamboek
 
Met ingang van 1997 wordt er een nieuw keuringsrapport gebruikt voor de stamboekopname van geiten en bokken.
De reden voor deze nieuwe opzet is de mogelijkheid van computermatige verwerking en het kunnen berekenen van fokwaardeschattingen. Het keuringsrapport is onderverdeeld in een bovenbalk, een onderbalk en afwijkingen. Doordat het schrijfwerk zoveel mogelijk is voorkomen, zal het invullen van het formulier weinig tijd hoeven vergen.
Het meten van de schofthoogte is nu een vast onderdeel van de stamboekopname.
Tevens is ten behoeve van de conditie- en uierbeoordeling de laatste lamdatum opgenomen.
Voor de beoordeling van de onderdelen in de boven- en onderbalk is een zogenaamde lineaire score toegepast, die het mogelijk maakt om gemiddeldes en spreiding te berekenen. Dit laatste is weer van wezenlijk belang voor de fokwaardeschattingen.
In de bovenbalk zijn de vijf belangrijkste kenmerken van een geit opgenomen: algemeen voorkomen, type, ontwikkeling, beenwerk en uier. Voor deze vijf onderdelen wordt een score gegeven van maximaal 100 punten, enigszins overeenkomen met de huidige puntenscore voor algemeen voorkomen.

In de onderbalk zijn zeventien onderdelen opgenomen, welke worden gescoord op schaal van een tot vijf. Steeds is het midden oftewel ‘drie’ hierbij de gewenste score, naar een en vijf toe spreken we van afwijkingen van het gewenste.
Een en ander moet natuurlijk worden bekeken per ras, want een gerekte Witte geit is heel wat anders dan een gerekte Toggenburger.
Ook zal het wennen worden dat, bijvoorbeeld bij uierlengte ‘lang’ niet altijd gewenst is. Wellicht kan een uier nooit te lang zijn, maar voor de helderheid in presentatie is er voor gekozen om het midden van alle gevallen het gewenste te laten zijn.

Niet alles is te vangen in een lineaire score. Vandaar dat er ruimte gelaten is voor het opgeven van afwijkingen. Een aantal afwijkingen kunnen overigens leiden tot het niet opnemen in het stamboek. Dit is wel afhankelijk van het ras.

Binnenkort wordt gestart met het instrueren en examineren van de stamboekinspecteurs. Ook zij zullen moeten wennen aan dit nieuwe systeem.
Een belangrijk element is de landelijke uniformiteit in de beoordeling, omdat de resultaten van de stamboekopnames gebruikt zullen worden voor fokwaardeschattingen.
Over een aantal jaren moeten de bijdrage van de fokwaardeschattingen aan de vooruitgang in de geitenstapel zichtbaar worden.
"Geitenhouderij", oktober 1996

 

In 1999 worden de onderbalkkenmerken van het keuringsrapport veranderd naar een schaal van 1 tot en met 9, met uitzondering van de scores voor vooruieraanhechting en achteruierhoogte. Dit zijn namelijk maximumkenmerken. Score 5 wordt steeds als meest ideale gezien.
Na twee jaar zowel de schofthoogte als de kruishoogte te meten is besloten vanaf 2013 alleen de kruishoogte te meten.
Vanaf 2015 worden de geiten en bokken met twee stamboekinspecteurs opgenomen.

 

Nieuw keuringsrapport 2024
 
In 2024 is het nieuwe opnameformulier in gebruik genomen. Naast enige aanpassingen in de onderbalk is de aanpassing in de bovenbalk de grootste verandering. Tot nu toe waren we gewend aan 5 items in de bovenbalk namelijk: Algemeen voorkomen, Type, Ontwikkeling, Benen en Uier.
De notering voor Algemeen voorkomen komt tot stand door aan Type, Benen en Uier een gewicht van 30% toe te kennen en ontwikkeling voor 10% mee te laten tellen.

In de nieuwe situatie wordt er gescoord op 6 onderdelen namelijk: Algemeen voorkomen, Type, Bouw, Ontwikkeling, Benen, en Uier.
De weging van de 5 onderdelen naar een score voor Algemeen voorkomen is een uitkomst van het overleg van de fokcommissies met hun rasspecialist/rasgebonden inspecteurs en fokkers.
Hopelijk komen we uit op een gemeenschappelijk lijn voor alle rassen. Maar zonder hierop vooruit te lopen is het mogelijk dat er bij sommige rassen voor bepaalde onderdelen een zwaardere weging gewenst is.

 

WITTEENBONTEGEITEN.NL